Trafik ve Çevre Bilgisi/Konu 10 / 12
Alkol, Uyuşturucu, Ceza Puanı ve Yaptırımlar
Promil sınırları, alkollü ve uyuşturucu etkisinde araç kullanmanın yaptırımları, 100 ceza puanı sistemi ve sürücü belgesinin geri alınma halleri.
1. Alkollü araç kullanma
Promil sınırları
| Sürücü | Araç kullanması yasak olan alkol seviyesi |
|---|---|
| Hususi (özel) otomobil sürücüsü | 0,50 promilin üzerinde |
| Diğer araçların sürücüleri (ticari, kamyon, otobüs, motosiklet vb.) | 0,20 promilin üzerinde |
| Aday sürücü (ilk 2 yıl), hangi aracı kullanırsa kullansın | 0,20 promilin üzerinde (belge iptal edilir) |
Trafik görevlileri sürücüleri her zaman alkol kontrolüne tabi tutabilir. Ölçüm, sonucu yazdıran ve kalibre edilmiş cihazlarla yapılır. Cihaz sonucuna itiraz edilirse yeniden ölçüm yapılmaz; itiraz mahkemeye yapılır.
Alkolün yaptırımları (son ihlalden geriye doğru 5 yıl içinde)
| Kaçıncı kez | Sürücü belgesi geri alma süresi | Para cezası (Şubat 2026) |
|---|---|---|
| 1. | 6 ay | 25.000 TL |
| 2. | 2 yıl | 50.000 TL |
| 3. ve sonrası | Her seferinde 5 yıl | 150.000 TL |
- Alkollü sürücü araç kullanmaktan men edilir (aracı o an kullanamaz).
- İkinci kez belgesi alınan sürücü sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç ve daha fazla kez alınan sürücü psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesine alınır.
- 1,00 promilin üzerinde alkollü olan sürücü hakkında ayrıca Türk Ceza Kanunu uyarınca (trafik güvenliğini tehlikeye sokma) adli işlem yapılır.
- 1,00 promilin altında olsa bile alkol yüzünden aracı güvenli kullanamayacak durumda olduğu tutanakla tespit edilen sürücü de adli işleme tabi tutulur.
- Yasal sınırın üzerinde alkollüyken kazaya sebep olan sürücü hakkında ayrıca ceza davası açılır.
- Ticari yük veya yolcu taşırken 5 yıl içinde 3 kez alkol veya ölçüm reddi ihlali yapanın belgesi iptal edilir.
Ölçümü reddetmek
Alkol veya uyuşturucu ölçümü yaptırmayan sürücüye 150.000 TL para cezası verilir ve belgesi 5 yıl süreyle geri alınır.
Kazadan sonra ölçüm
Ölümlü, yaralanmalı veya polisin el koyduğu maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün alkol ve uyuşturucu kontrolü zorunludur. Ölçümü kabul etmeyen veya itiraz eden sürücüden sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınır. Kaza saati ile sağlık kuruluşundaki ölçüm arasında geçen her saat için sonuca 0,15 promil eklenir.
Sınavda dikkat: Özel otomobilde sınır 0,50, ticari araçta 0,20 promildir. Aday sürücü için araç ne olursa olsun 0,20'dir ve belge geri alınmaz, doğrudan iptal edilir.
2. Uyuşturucu veya uyarıcı madde
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde almış kişinin araç kullanması yasaktır.
- Kontrol, şüphe halinde solunum, tükürük veya benzeri örneklerle test kitleriyle yapılır.
- Kullandığı tespit edilen sürücüye 150.000 TL para cezası verilir ve sürücü belgesi iptal edilir. Ayrıca Türk Ceza Kanunu uygulanır.
- Belgesi bu nedenle iptal edilen kişi, iptalden itibaren en az 5 yıl geçmeden yeniden kursa başlayamaz. Psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu da gerekir.
3. Ceza puanı sistemi
Kanunda suç sayılan bir trafik ihlali yapan sürücüye para cezasının yanında ceza puanı verilir. Puanlar ihlale göre değişir.
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Son ihlalden geriye doğru 1 yıl içinde 100 puan | Sürücü belgesi 2 ay geri alınır, sürücü eğitime alınır |
| Aynı yıl içinde ikinci kez 100 puan | Belge 4 ay geri alınır, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesi |
| Bir yıl içinde üçüncü kez 100 puan | Belge süresiz iptal edilir |
| Ölümlü kazaya asli kusurlu olarak sebep olmak | Belge 1 yıl geri alınır |
| Aday sürücü 75 puanı aşarsa | Belge iptal edilir |
Belgesi geri alınmışken araç kullanan sürücü, belgesiz araç kullanmış gibi cezalandırılır.
4. Hız ihlalinde belgenin geri alınması
Bkz. Hız Sınırları. 2026 değişikliğiyle hız sınırını yerleşim yeri içinde 46 km/s, yerleşim yeri dışında 51 km/s'ten fazla aşan sürücünün belgesi aşım miktarına göre 30, 60 veya 90 gün geri alınır.
5. Kırmızı ışık ihlali
Trafik ışıklarına uymamak para cezası gerektirir. Kırmızı ışık ihlali bir yıl içinde tekrarlandıkça ceza her seferinde artar (2026 itibarıyla ikinci ihlalde 10.000 TL'den başlayıp altıncı ihlalde 80.000 TL'ye kadar çıkar).
6. Kazadan kaçma
Anlaşma olmayan bir kazada, zorunluluk dışında polisin izni olmadan olay yerinden ayrılan sürücüye para cezası verilir. Ölümlü veya yaralanmalı kazada olay yerinden ayrılan sürücüye ayrıca 1 ila 3 yıl hapis cezası verilir ve belgesi 2 yıl geri alınır. Ayrıntılar: Kazada Sürücünün Yükümlülükleri.
7. Geri alınan belgenin iadesi
Geri alma süresi dolsa bile, belgenin iade edilmesi için bütün trafik para cezalarının ödenmiş olması ve diğer şartların (eğitim, muayene) yerine getirilmesi gerekir.
Para cezaları hakkında not
Kanundaki para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Bu sayfadaki tutarlar 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunun belirlediği tutarlardır. Sınavda genellikle tutar değil, geri alma süresi, promil sınırı ve puan sorulur.
Kısa tekrar
- Özel otomobil 0,50, diğer araçlar 0,20, aday sürücü 0,20 promil.
- Alkolde 5 yıl içinde: 1. kez 6 ay, 2. kez 2 yıl, 3. kez 5 yıl.
- 1,00 promilin üzeri ayrıca suçtur.
- Ölçüm reddi: belge 5 yıl geri alınır.
- Uyuşturucu: belge iptal, en az 5 yıl sonra yeniden kurs.
- 100 puan: 1. kez 2 ay + eğitim, 2. kez 4 ay + psiko-teknik, 3. kez iptal.
- Ölümlü kazada asli kusur: 1 yıl.
Mevzuatla son karşılaştırma: 11 Kasım 2026