Trafik Kazası, Sigorta ve Araç Belgeleri

1. Kazaya karışan sürücünün yükümlülükleri

Kazaya karışan sürücüler:

1. Hareket halindeyse trafik için ek tehlike yaratmadan hemen durur ve kaza yerinde güvenlik önlemlerini alır.
2. Ölü, yaralı veya hasar varsa, kaza trafiği ve can-mal güvenliğini etkilemiyorsa, sorumluluğun belirlenmesine yarayacak iz ve delilleri bozmaz, araçların yerini değiştirmez.
3. Kazaya karışan diğer kişiler isterse kimliğini, adresini, sürücü belgesini, tescil belgesini ve sigorta poliçesinin tarih ve numarasını bildirir ve gösterir.
4. Kazayı yetkililere bildirir; onlar gelinceye kadar veya izin almadan kaza yerinden ayrılmaz.
5. Sahibi yokken bir araca, eşyaya veya mülke zarar verdiyse sahibini bulmaya çalışır; bulamazsa durumu tespit eder, zarar verdiği şeyin üzerine yazılı not bırakır ve en kısa sürede polise bildirir.

Sadece maddi hasarlı kazalar

Yalnızca maddi hasar varsa ve taraflar polisin gelmesine gerek görmüyorsa, durumu yazılı olarak (kaza tespit tutanağı ile) aralarında belirleyip kaza yerinden ayrılabilirler. Taraflar anlaşırsa ve başka bir suç yoksa adli kovuşturma yapılmaz.

Olay yerinden kaçmanın yaptırımı

Anlaşma olmadan, zorunluluk dışında, polisin izni olmadan olay yerinden ayrılan sürücüye para cezası (2026: 46.000 TL) verilir. Ölümlü veya yaralanmalı kazalarda bu sürücüye ayrıca 1-3 yıl hapis cezası verilir ve sürücü belgesi 2 yıl geri alınır.

2. Kaza yerinden geçenlerin ve diğerlerinin yükümlülükleri

• Kaza yerinden geçen veya kazaya karışan sürücüler kaza yerinde ilk yardım önlemlerini alır, en yakın zabıtaya veya sağlık kuruluşuna haber verir ve yetkililer isterse yaralıları en yakın sağlık kuruluşuna götürür.
• Şehirlerarası yollardaki akaryakıt istasyonları her an kullanılabilir ilk yardım malzemesi bulundurur.
• Tamirhane, servis, garaj ve otopark sahipleri; kaza geçirdiği belli olan veya üzerinde suç izi olan aracı hemen zabıtaya bildirir ve deftere kaydeder.

Sınavda dikkat: Kaza yerinden geçen bir sürücünün de yükümlülüğü vardır: ilk yardım, haber verme ve istenirse yaralıyı taşıma.

3. Kazaya el konulması

• Adli işlemler için genel zabıta el koyar.
• Kazanın nedenlerini, iz ve delillerini belirleyip kaza tespit tutanağı düzenlemek için trafik zabıtası (polis veya jandarma) el koyar.
• Yol trafiğe kapandıysa, zabıta iz ve delilleri işaretleyip gerekli tespitleri yaptıktan sonra yolu açar.

4. Zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası)

• Trafiğe çıkan her motorlu aracın, işletenin üçüncü kişilere verebileceği zararları karşılamak için zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırması gerekir.
• Bu sigorta yalnızca karşı tarafın (üçüncü kişilerin) zararını karşılar; kendi aracınızın hasarı için kasko gerekir. Kasko isteğe bağlıdır.
• Geçerli trafik sigortası olmayan araç muayeneye alınmaz ve trafikten men edilir.

5. Araç tescili

• Motorlu araçlar ile römorkların tescili zorunludur. Tescil edilmemiş araçla trafiğe çıkılamaz.
• Tescil, İçişleri Bakanlığına bağlı trafik kuruluşlarınca (ve noterlik işlemleriyle) yapılır. Tescil edilen araca tescil belgesi (ruhsat) ve plaka verilir.
• Satış ve devirlerde yeni sahip tescili belirlenen sürede yaptırır.
• Plakalar araçta, ön ve arkada belirlenen yerde, okunaklı ve temiz bulundurulur. Değiştirilemez, üzerine bir şey eklenemez.

6. Araç muayenesi

• Motorlu araçlar belirli aralıklarla teknik muayeneden geçirilir. Muayeneler Ulaştırma Bakanlığının yetki verdiği muayene istasyonlarında yapılır.
• Kazaya karışıp zabıtaca muayenesi gerekli görülen veya üzerinde değişiklik yapılan araçlar ayrıca özel muayeneye tabidir.
• Trafik zabıtası yoldaki araçların teknik şartlara uyup uymadığını her an kontrol edebilir.
• Muayenesiz araçla trafiğe çıkan araç sahibine para cezası verilir ve muayene için süre tanınır. Süre sonunda muayene yaptırılmazsa araç trafikten men edilir.
• Muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücreti %5 fazlasıyla alınır.

7. Araçta bulunması gereken belgeler ve gereçler

Belgeler:

• Sürücü belgesi
• Araç tescil belgesi (ruhsat)
• Zorunlu trafik sigortası poliçesi

Otomobilde bulundurulması zorunlu gereçler (KTY 1 sayılı cetvel):

• Yangın söndürme cihazı: Otomobil, minibüs ve kamyonette en az 1 kg kuru tozlu, en az bir adet. Kolay ulaşılır bir yerde ve en az biri sürücünün hemen yanında olmalı.
• İki adet reflektör (yansıtıcı üçgen). Motosiklet ve motorlu bisiklet hariç bütün motorlu araçlarda zorunlu.
• Stepne (veya geçici kullanım lastiği ya da patlamaz lastik gibi alternatif sistem).
• Kriko ve bijon anahtarı
• Dış ışıklar için yedek ampul, pense, tornavida
• Seyyar lamba veya el feneri
• Karlı ve buzlu günler için bir çift patinaj zinciri
• Çekme halatı

Otobüs, kamyon ve çekicilerde ayrıca engel işareti ve tekerlek takozu, ağır araçlarda daha büyük kapasiteli yangın söndürücüler zorunludur.

Kısa tekrar

• Kazada: dur, önlem al, delili bozma, bilgi ver, polisi bekle.
• Sadece maddi hasar ve anlaşma varsa tutanak doldurup ayrılabilirsin.
• Yaralanmalı kazada kaçmak: 1-3 yıl hapis, belge 2 yıl geri alınır.
• Kaza yerinden geçen sürücü: ilk yardım, haber ver, istenirse yaralıyı götür.
• Trafik sigortası karşı tarafın zararını öder; zorunludur. Kasko isteğe bağlıdır.
• Sigortasız araç muayeneye alınmaz.