Işıkların Kullanımı, Yayalar ve Diğer Trafik Kuralları

1. Far ve ışık kullanımı

Uzağı gösteren ışık (uzun far)

Kullanılması zorunlu:

• Yerleşim yeri dışında geceleri
• Yeterince aydınlatılmamış tünellere girerken

Sürücü yeterli mesafeyi açıkça görebiliyor ve kendisi de görülebiliyorsa uzun far yerine kısa far kullanabilir.

Kullanılması yasak: Karşıdan gelen sürücünün veya yolu kullanan başkalarının gözlerini kamaştıracağı her durumda.

Yakını gösteren ışık (kısa far)

Kullanılır:

• Karşıdan gelen araçla karşılaşırken
• Aydınlatmanın yeterli olduğu yerlerde
• Öndeki aracı yakından izlerken
• Bir aracı geçerken (yan yana gelinceye kadar; uyarı amaçlı selektör hariç)
• Gündüz sis, yağış gibi görüşü azaltan havalarda

Diğer kurallar

• Seyir sırasında uzun far, kısa far veya sis lambasıyla birlikte kuyruk lambaları (arka park lambaları) yanmalıdır.
• Yasak olanlar:
  • Dönüş lambalarını "geç" anlamında kullanmak
  • Sadece park lambası veya sadece sis lambası yakarak araç sürmek
  • Karşılaşmalarda ışıkları tamamen söndürmek
  • Sis lambalarını sis, kar, şiddetli yağmur dışında kullanmak veya geceleri uzun ve kısa farla birlikte yakmak
  • Mevzuata aykırı ışık takmak
• Selektör (ışıkla uyarı): Uzun ve kısa farların çok kısa sürede sırayla veya birlikte yakılmasıdır. Geçerken uyarmak için kullanılır.
• Geceleri önü görülmeyen kavşak, viraj ve tepe üstlerine yaklaşırken farlar sırayla yakılıp söndürülerek geliş haber verilir.

Sınavda dikkat: Karşılaşmalarda uzun fardan kısa fara geçilir; ışıklar söndürülmez. Gündüz sisli havada kısa far yakılır.

2. Sesli uyarı cihazı (korna)

TT-30 levhasının bulunduğu yerde (genellikle hastane ve okul çevresi) korna çalmak yasaktır.

Korna yalnızca şu durumlarda kullanılır:

• Önü görülmeyen kavşak, viraj ve tepe üstüne yaklaşırken gelişi haber vermek
• Yol ve trafik durumuna göre yolu kullananları uyarmak
• Geçme (sollama) sırasında uyarmak

Gereksiz, uzun süreli veya ayarsız korna çalmak ve kamunun huzurunu bozmak yasaktır.

3. Ses ve görüntü cihazları (3 Temmuz 2026 değişikliği)

• Araçtaki ses cihazını, sesi araç dışına taşacak ve çevreyi rahatsız edecek şekilde kullanmak yasaktır.
• Sürücünün seyir halinde, görüş alanındaki ekranda video veya televizyon izlemesi yasaktır. Navigasyon, park yardımı, araç kamerası ve araç ayar ekranları bu yasağın dışındadır.
• Üreticinin belirlediği yerler dışında araca ilave hoparlör, amfi, subwoofer takmak yasaktır. Bagaja en fazla bir adet subwoofer (45 Hz) ve bir adet amfi (300 watt) konabilir.

4. Yayalar

Yayaların uyacağı kurallar

• Yaya yolu (kaldırım), banket veya yürüme alanı varsa orayı kullanır.
• Her iki tarafta banket olan yollarda, kendi gidiş yönüne göre sol bankette yürür (karşıdan gelen araçları görebilmek için).
• Kaldırım ve banket yoksa yolun sol kenarında yürür. Görevli yönetimindeki yaya kafileleri ise sağ kenarda yürür.
• Karşıdan karşıya yaya geçidi, okul geçidi veya kavşak giriş-çıkışlarından geçer. Işık varsa ışığa uyar.
• 100 metre yakında geçit veya kavşak yoksa, trafiği zorlaştırmadan ve güvenliğinden emin olarak en kısa doğrultuda geçebilir.
• Güvenli geçiş: önce sola, sonra sağa bakılır; geçerken de bakmaya devam edilir.
• Alt geçit, üst geçit veya yaya köprüsü varsa onu kullanmak zorundadır.
• Kaldırımsız yolda alacakaranlık ve gece reflektif aksesuar, açık renk giysi veya ışık taşımalıdır.

Sürücülerin yayalara karşı yükümlülükleri

• Işık veya görevli bulunmayan ama işaretle belirlenmiş yaya ve okul geçitlerine yaklaşan sürücü yavaşlar, geçen veya geçmek üzere olan yayalara durarak ilk geçiş hakkını verir.
• Okul geçidi görevlisinin işaretlerine uyar.
• Görme engelli yayalar (beyaz baston taşıyan, kolunda üç siyah yuvarlaklı sarı bant olan veya rehber köpek ya da bir kişiyle yürüyen) yoldaysa bütün sürücüler yavaşlar, gerekirse durur ve yardımcı olur.
• Görevli yönetimindeki yürüyüş kollarının arasından geçmek yasaktır.

Sınavda dikkat: Kolunda üç siyah yuvarlaklı sarı bant olan kişi görme engellidir.

5. Okul taşıtları

• Okul taşıtı "DUR" ışığını öğrenciler inip binerken yakar.
• DUR ışığı yandığında arkadan gelen bütün araçlar durmak zorundadır.
• DUR ışığı fren lambalarıyla birlikte yanmaz; öğrenci indirip bindirme dışında kullanılmaz.
• Okul taşıtında öğrencilere yardım için rehber öğretmen veya görevli bulunur.

6. Demiryolu (hemzemin) geçitleri

Kontrollü geçitlerde (ışıklı, sesli veya bariyerli) şunlar yasaktır:

• Işıklı veya sesli "DUR" talimatına uymamak
• Geçidin durumuna uygun olmayan hızla geçmek
• Bariyer inmişken veya inmekteyken geçide girmek

Kontrolsüz geçitlerde (ışık ve bariyer yok) sürücü:

• Geçmeden önce makul bir mesafede durur
• Hiçbir tren gelmediğinden emin olduktan sonra geçer

Demiryolu geçitlerinde ve yaklaşırken sollama yasaktır.

7. Emniyet kemeri, kask ve çocuk koltuğu

• Otomobil, arazi taşıtı, kamyonet, kamyon, çekici, minibüs ve otobüslerde bütün koltuklarda emniyet kemeri bulunmalı ve takılmalıdır.
• Emniyet kemeri takmak zorunlu değildir:
  • Şehir içinde ticari yolcu taşıyan minibüs, otobüs ve dolmuşlardaki yolcular
  • Geri giderken veya park yerlerinde 25 km/s'i geçmeyen hızla giden sürücüler
  • Ambulanslarda hastaya müdahale eden görevliler
• Taksilerde en az 1, şehirlerarası yolcu taşıyan otobüslerde koltuk sayısının en az onda biri kadar çocuk bağlama sistemi bulunmalıdır.
• Bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet sürücüleri kask ve koruyucu gözlük, yolcuları kask takar. Kaskta gözlük varsa ayrıca gözlük aranmaz; bisikletlide gözlük aranmaz.
• Motosiklet sürücüsü ve yolcusu koruyucu eldiven takar (4 Kasım 2025 değişikliği).

8. Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet kuralları

Yasaktır:

• Kaldırımda sürmek
• Bisiklet yolu varken bisiklet ve mopedi taşıt yolunda sürmek
• Bir şeritte ikiden fazlasının yan yana gitmesi
• Sürücünün arkasında uygun oturma yeri yoksa yolcu almak; varsa bile birden fazla yolcu almak
• Akrobatik hareketler yapmak, başka araca tutunarak gitmek
• Elde paket veya bagaj taşımak

Eller: Bisiklet sürücüsü en az bir eliyle, motorlu bisiklet sürücüsü işaret verme dışında iki eliyle, motosiklet sürücüsü sürekli iki eliyle sürer.

9. Manevralarda işaret verme

• Dönüş ve şerit değiştirmede niyet önceden ve uygun mesafede sinyal veya kol işaretiyle belirtilir; işaret manevra boyunca sürer ve bitince kapatılır.
• Sinyal verir vermez aniden şerit değiştirmek yasaktır.
• İşaretten önce iç ve dış aynalardan, gerekirse başı çevirerek etraf kontrol edilir.

Kısa tekrar

• Şehir dışında gece uzun far; karşılaşmada, şehir içinde aydınlık yolda ve gündüz siste kısa far.
• Yaya kendi yönüne göre sol bankette yürür.
• Okul taşıtının DUR ışığı yanınca arkadaki tüm araçlar durur.
• Bariyer inerken geçide girilmez; kontrolsüz geçitte dur, bak, emin ol, geç.
• Kemer tüm koltuklarda zorunlu; geri giderken veya otoparkta 25 km/s altında zorunlu değil.
• Motosiklette sürekli iki el, en fazla bir yolcu, kask ve eldiven.