Duraklama ve Park Etme Kuralları

Önce farkı hatırlayın (bkz. Temel Kavramlar):

• Durma: trafik zorunluluğu (kırmızı ışık, arıza).
• Duraklama: kısa süre yolcu indirme-bindirme, yük alma, bekleme. Bekleme amaçlıysa en fazla 5 dakika.
• Park: bunların dışında aracı bırakmak.

1. İndirme, bindirme ve kapı açma

• Araç, gidiş yönüne göre yolun en sağına durdurulur. Yolcular sağ taraftan iner ve biner.
• Araç durmadan kapı açmak, kapılar kapanmadan hareket etmek, sağı kontrol etmeden kapı açmak ve taşıt yolu tarafındaki sol kapılardan yolcu indirip bindirmek yasaktır.

2. Duraklamanın yasak olduğu yerler

P-1 sadece park etmeyi, P-2 hem duraklamayı hem park etmeyi yasaklar. Ayrıntılar: Trafik İşaretleri.

Taşıt yolu üzerinde şu yerlerde duraklamak yasaktır:

1. Duraklamanın bir işaretle yasaklandığı yerler
2. Sol şerit (raylı sistem olan yollar hariç)
3. Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitler
4. Kavşaklar, tüneller, köprüler, bağlantı yolları ve buralara:
   • yerleşim yeri içinde 5 metre
   • yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe
5. Görüşün yetersiz olduğu tepe üstlerine yakın yerler ve virajlar
6. Otobüs, tramvay ve taksi durakları (izin verilen taşıt dışındakiler için)
7. Duraklamış veya park etmiş araçların yol tarafındaki yanı (ikinci sıra)
8. İşaret levhalarının önü (yaklaşım yönünde, park izni verilen yerler hariç):
   • yerleşim yeri içinde 15 metre
   • yerleşim yeri dışında 100 metre
9. Zorunlu haller dışında, yerleşim yeri dışındaki karayollarında taşıt yolu üzeri

Sınavda dikkat: Kavşağa duraklama mesafesi şehir içinde 5 m, şehir dışında 100 mdir. İşaret levhasına şehir içinde 15 mdir.

3. Park etmenin yasak olduğu yerler

Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Bunlara ek olarak:

Ayrıca:

• Üç veya daha fazla şeritli yollarda, işaret yoksa en sağ şerit dışındaki şeritlerde
• Üç ayrı taşıt yolu olan karayolunda ortadaki taşıt yolunda
• Kurallara uygun park etmiş araçların çıkışını engelleyecek yerlerde
• Belirli kişi ve kurumlara ayrılmış park yerlerinde (izinli olanlar hariç)
• Trafik komisyonunun izin verdiği yerler dışındaki kaldırımlarda
• Engelli araçlarına ayrılmış park yerlerinde
• Zorunlu haller dışında yerleşim yeri dışındaki taşıt yolu üzerinde

Park etmenin yasak olduğu haller:

• Levhada gösterilen süre veya saat dışında park etmek
• Park yerinde belirlenmiş şekle aykırı park etmek
• Ücretli park yerinde ücret ödemeden veya süre aşımıyla park etmek

Kamyon, çekici, otobüs, römork, traktör ve iş makineleri, işaretle izin verilmedikçe yerleşim yeri içindeki karayollarında park edemez (köy ve kasaba gibi küçük yerleşim yerleri hariç).

4. Yasak yere park edilen araçlar

Duraklamanın yasak olduğu yerlere, geçiş yollarına, yangın musluklarına, duraklara, kurum ve kişilere ayrılmış yerlere park eden araçlar çekici ile kaldırılır. Masraflar araç sahibinden alınır. Sahibi çekme işlemi sırasında gelirse ceza tutanağı ve masraflar ödetilerek araç teslim edilir. Yasak yere park edilen aracın plakası sökülemez.

5. Duraklarken ve park ederken alınacak önlemler

Duraklamada:

• En uygun yer seçilir, şeritte en az yer işgal edilir, varsa banketten yararlanılır.
• Uzun bekleme gerekiyorsa motor durdurulur, uygun vitese takılır, el freni çekilir; gerekirse park lambaları yakılır ve eğimli yolda tekerleklere takoz konur.

Park ederken:

1. El freni çekilir.
2. Motor durdurulur.
3. Eğimli yolda inişte geri vitese, yokuşta birinci vitese takılır ve ön tekerlekler sağa çevrilir.
4. Kamyon, çekici ve otobüslerde eğimli yolda arka tekerleklere takoz konur.
5. Araçtan ayrılırken camlar kapatılır, kapılar kilitlenir.

Sınavda dikkat: Yokuş aşağı park ederken geri vites, yokuş yukarı park ederken birinci vites. Her iki durumda da ön tekerlekler sağa (kaldırım tarafına) çevrilir.

6. Yolda bozulan araç

• Araç mümkünse yol dışına, olmazsa bankete, o da olmazsa taşıt yolunun en sağına alınır.
• Önlemler alınana kadar dörtlü ikaz lambaları yakılır.
• Aracın ışıkları 150 metreden görünmüyorsa, aracın önüne ve arkasına 150 metreden görülebilecek şekilde kırmızı yansıtıcı (reflektör) veya kırmızı ışıklı cihaz konur.
• Viraj ve tepe üstü gibi yerlerde reflektör aracın önüne ve arkasına en az 30'ar metre uzağa konur.
• Otobüs, kamyon ve çekiciler uzun süre bırakılırsa 150 metreden görülebilen standart engel işareti konur.
• Tehlikeli madde taşıyan bozuk araçta her durumda kırmızı ışıklı cihaz kullanılır ve aracın başında sürekli beklenir.

Not: İlk yardım kitabı, kaza yerinde uyarı işaretlerinin kazanın önüne ve arkasına şehir içinde en az 30 m, şehir dışında en az 150 m uzağa konmasını önerir. Bkz. İlk Yardım: Olay Yeri.

7. Arızalı aracın çekilmesi

Çekilmesi gereken araçlar normalde kurtarıcı ile çekilir. Ancak arızalı veya ışık ve freni bozuk bir araç, en yakın tamir yerine kadar başka bir araçla şu şartlarla çekilebilir:

• Çekilen aracın ağırlığı, çeken aracın taşıma sınırını aşmamalı.
• Çekilen aracın başında sürücü bulunmalı.
• İki araçta da sürücü ve gerekirse birer yardımcı dışında yolcu olmamalı.
• Araçlar çelik çubuk, çelik halat veya zincirle bağlanmalı. Aradaki açıklık 5 metreyi geçmemeli.
• Açıklık 2,5 metreden fazlaysa bağlantının ortasına gündüz kırmızı bez (20x20 cm) veya yansıtıcı, gece kırmızı ışık veya yansıtıcı konmalı.
• Çekilen aracın ışıkları bozuksa arkasına aynı işaretler konmalı.
• Çekilen aracın freni bozuksa açıklık 1 metreyi geçmemeli, bağlantı çeki demiri ile yapılmalı ve hız 15 km/s'i geçmemeli. Diğer durumlarda hız en fazla 20 km/s'tir.

Kısa tekrar

• Duraklama yasağı: kavşak-tünel-köprüye şehir içi 5 m, şehir dışı 100 m; levhaya şehir içi 15 m.
• Park yasağı: yangın musluğuna 5 m, durağa 15 m, okul-hastane kapısına 5 m, köprüye 10 m.
• Park: el freni, motor kapalı, inişte geri vites, yokuşta birinci vites, tekerlekler sağa.
• Bozulan araç: reflektör 150 m'den görülmeli; viraj ve tepede en az 30 m uzağa.
• Çekme: halat en fazla 5 m; fren bozuksa en fazla 1 m, hız 15 km/s.