Trafik ve Çevre Bilgisi/Konu 05 / 12
Hız Sınırları ve Takip Mesafesi
Araç cinsi ve yol türüne göre azami hız sınırları, asgari hızlar, hızı şartlara uydurma kuralları ve takip mesafesinin hesaplanması.
1. Azami hız sınırları (km/s)
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
Aksine bir işaret yoksa, römorksuz araçlar için hız sınırları şunlardır:
| Araç cinsi | Yerleşim yeri içi | Şehirlerarası çift yönlü yol | Bölünmüş yol | Otoyol |
|---|---|---|---|---|
| Otomobil | 50 | 90 | 110 | 120 |
| Minibüs | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Otobüs | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Kamyonet | 50 | 80 | 85 | 95 |
| Panelvan | 50 | 85 | 100 | 110 |
| Kamyon, çekici | 50 | 80 | 85 | 90 |
| Motosiklet (L3) | 50 | 80 | 90 | 100 |
| Motosiklet (L4, L5, L7) | 50 | 70 | 80 | 80 |
| Motorlu bisiklet | 30 | 45 | 45 | Giremez |
| Tehlikeli madde taşıyan ve özel izinli yük taşıyan araçlar | 30 | 50 | 60 | 70 / 60 * |
| Lastik tekerlekli traktör | 20 | 30 | 40 | Giremez |
| Arızalı aracı çeken araç | 20 | 20 | 30 | 40 |
| İş makinesi | 20 | 20 | 20 | İzinsiz giremez |
* Tehlikeli madde taşıyanlarda 30-50-60-70; özel yük izni ile çıkan araçlarda 30-50-50-60.
Sınavda dikkat: Otomobil için sayıları ezberleyin: 50 / 90 / 110 / 120. Sınavda en çok bu sorulur.
Ek hız kuralları
- Römorklu araçlarda azami hız, aynı cins römorksuz aracın sınırından 10 km/s daha düşüktür.
- Servis freni bozuk bir aracı çeken araç 15 km/s'i geçemez.
- Şehirlerarası yolda asgari hız 15 km/s, otoyolda 40 km/s'tir (zorunlu haller dışında).
- Hız sınırlayıcı zorunlu olan araçlarda cihaz otobüs ve minibüslerde 110 km/s, kamyon ve çekicilerde 99 km/s'e ayarlanır. Bu araçlar şehir içinde diğer araçların sınırlarına uyar.
- İçişleri Bakanlığı, şehirlerarası yollarda ve otoyollarda otomobiller için hız sınırını 20 km/s'e kadar artırabilir.
- Trafik komisyonları, yerleşim yeri içindeki uygun bölünmüş yollarda hız sınırını belirli şartlarla artırabilir.
- Hız ölçen cihazların yerini tespit eden veya sürücüyü uyaran cihazların araçta bulundurulması yasaktır.
Hız sınırının %10'u ve yeni cezalar
Yönetmeliğe göre, azami hız sınırını %10'a kadar aşan sürücüye hız cezası uygulanmaz.
Ancak 12 Şubat 2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla hız cezaları kademeli hale getirildi. Yeni kanuna göre yerleşim yeri içinde 6 km/s'ten, yerleşim yeri dışında 11 km/s'ten fazla aşmalar cezalandırılıyor:
| Yerleşim yeri içinde aşım | Yerleşim yeri dışında aşım | Para cezası (2026) |
|---|---|---|
| 6-10 km/s | 11-15 km/s | 2.000 TL |
| 11-15 km/s | 16-20 km/s | 4.000 TL |
| 16-20 km/s | 21-25 km/s | 6.000 TL |
| 21-25 km/s | 26-30 km/s | 8.000 TL |
| 26-35 km/s | 31-40 km/s | 12.000 TL |
| 36-45 km/s | 41-50 km/s | 15.000 TL |
| 46-55 km/s | 51-60 km/s | 20.000 TL + belge 30 gün geri alınır |
| 56-65 km/s | 61-70 km/s | 25.000 TL + belge 60 gün geri alınır |
| 66 km/s ve üzeri | 71 km/s ve üzeri | 30.000 TL + belge 90 gün geri alınır |
2. Hızı şartlara uydurma
Hız sınırı, en fazla gidilebilecek hızdır; her zaman o hızla gidilebileceği anlamına gelmez. Sürücüler:
- Kavşaklara, virajlara, tepe üstlerine, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar köprülere ve yol çalışması alanlarına yaklaşırken hızını azaltmak
- Hızını aracın yüküne ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumuna uydurmak
- Öndeki aracı güvenli mesafeden izlemek
zorundadır.
Yavaş sürme yasağı
Zorunlu bir neden olmadıkça:
- Diğer araçların ilerlemesini engelleyecek kadar yavaş gitmek,
- Hız sınırlarının çok altında gidip trafiği tıkamak,
- Gereksiz ve ani yavaşlayarak başkalarını tehlikeye atmak
yasaktır.
3. Takip mesafesi
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
TT-25 levhası, öndeki aracın levhada yazan mesafeden daha yakından takip edilemeyeceğini gösterir.
Sürücüler öndeki aracı güvenli bir mesafeden takip etmek zorundadır. İki yöntem vardır:
- Hızın yarısı kadar metre: Takip mesafesi, kendi hızınızın (km/s) en az yarısı kadar metredir.
- 90 km/s ile giden araç en az 45 metre mesafe bırakır.
- 120 km/s ile giden araç en az 60 metre mesafe bırakır.
- İki saniye kuralı: Takip mesafesi, aracınızın 2 saniyede gideceği yol kadar da olabilir. Öndeki araç sabit bir noktayı (direk, levha) geçtiğinde saymaya başlayın; "bin bir, bin iki" demeden siz o noktaya varıyorsanız çok yakınsınız.
Ek kurallar:
- Kol halinde (konvoy) giden araçlar, aralarında sollama yapan araçların güvenle girebileceği boşluk bırakır.
- Tehlikeli madde taşıyan araçlar, yerleşim yeri dışında diğer araçları en az 50 metre geriden izler.
- Yağışlı, karlı, buzlu veya sisli havada takip mesafesi artırılmalıdır. Islak yolda fren mesafesi uzar.
Sınavda dikkat: "Saatte 80 km hızla giden bir otomobilin takip mesafesi en az kaç metre olmalıdır?" sorusunun cevabı 80 ÷ 2 = 40 metredir.
Kısa tekrar
- Otomobil: 50 / 90 / 110 / 120.
- Römork takılıysa 10 km/s daha az.
- Asgari hız: şehirlerarası yolda 15, otoyolda 40 km/s.
- Takip mesafesi: hızın yarısı kadar metre veya 2 saniye.
- Tehlikeli madde taşıyan araç: en az 50 m takip mesafesi.
Mevzuatla son karşılaştırma: 11 Kasım 2026