Dönüşler, Şerit Kullanımı ve Geçme (Sollama)

1. Sağa dönüş

Sağa dönecek sürücü sırasıyla:

1. Sağa dönüş işareti verir
2. Sağ şeride veya sağa dönüş için işaretlenmiş şeride girer
3. Hızını azaltır
4. Dar bir kavisle döner
5. Dönüş sırasında karşıya geçen yayalara ve bisiklet yolundaki bisikletlilere yol verir
6. Döndüğü yolun en sağ şeridine girer

2. Sola dönüş

Sola dönecek sürücü sırasıyla:

1. Sola dönüş işareti verir
2. Çok şeritli yolda en soldaki şeride, iki yönlü iki şeritli yolda yol ortasına yakın (sağ şeridin soluna) yanaşır
3. Hızını azaltır
4. Kavşaktaki yayalara yol verir
5. Dönüşe başlamadan sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını verir
6. Karşıdan gelen ve güvenle duramayacak kadar yaklaşmış araçların geçmesini bekler
7. Arkadan gelen ve sola dönecek araçları engellememek için geniş kavisle döner
8. Döneceği yol çok şeritliyse en sağ şerit dışındaki uygun bir şeride girer
9. Yola girdikten sonra en kısa sürede güvenle sağ şeride geçer

Sınavda dikkat: Sağa dönüş dar kavisle, sola dönüş geniş kavisle yapılır.

3. Dönel kavşakta (göbekli kavşakta) dönüş

• Dönüş işareti verilir, hız azaltılır.
• Sola veya geriye dönecek araç kavşağa orta adaya yakın şeritten girer.
• Ada etrafında dönerken gereksiz yere şerit değiştirmez.
• Gireceği yola yaklaşırken sağa dönüş işareti vererek sağa yanaşır ve kavşaktan çıkar.
• Geriye dönüşte, gireceği yola yaklaşıncaya kadar orta adaya bitişik şeridini korur.

Dönel kavşağa gelen araçlar, kavşak içindeki araçlara yol verir.

4. Dönüş şeritleri

Çok şeritli yollarda en sağ veya en sol şerit yalnızca dönüşlere ayrılabilir. Bunlara bitişik şeritlerden de işaretle dönüşe izin verilebilir. Yerdeki oklar hangi şeritten hangi yöne gidileceğini gösterir.

Yaya ve bisikletliler için yeşil ışık yanarken, geçitten geçen yoksa veya yayalar uzaktaysa, onların geçişini engellememek şartıyla dönüşe devam edilebilir.

5. Geçme (sollama)

Geçmeden önce aranacak şartlar

Bir aracı geçebilmek için hepsinin sağlanması gerekir:

1. Arkadan gelen bir aracın sizi geçmeye başlamamış olması
2. Öndeki aracın başka bir aracı geçmek için işaret vermemiş olması
3. Geçiş için kullanılacak şeridin, karşıdan gelen trafik dahil kimseyi tehlikeye atmayacak uzaklığa kadar görüşe açık ve boş olması
4. Geçişin, geçilen araç için güçlük yaratmayacak şekilde yapılabilmesi ve aracınızın buna uygun durumda olması

Geçme adımları

Geçme soldaki şeritten yapılır. Geçecek sürücü:

1. Geçeceği aracın sürücüsünü korna veya selektör (kısa ve uzun farları ardarda yakma) ile uyarır
2. Sol sinyal verir
3. Geçeceği araca takip mesafesi kadar yaklaşmadan sol şeride geçer
4. Geçtiği araç iç dikiz aynasında görününceye kadar sol şeritte ilerler
5. Sağ sinyal vererek sağ şeride döner ve geçişi tamamlar

Sağdan geçme yasağı

Araçların sağından veya banketten geçmek yasaktır. İstisnalar:

• Öndeki araç sola dönmek için işaret vermiş ve yavaşlıyor ya da bekliyorsa
• Yolun ortasından giden tramvaylar
• Görevi gereği yolun solunda bulunan geçiş üstünlüğü olan araçlar

Bölünmüş yolda, şerit değiştirmeden bir şeritteki aracın diğer şeritteki araçtan hızlı gitmesi geçme sayılmaz.

6. Geçmenin yasak olduğu yerler

TT-27 bütün taşıtlar için, TT-28 yalnızca kamyonlar için geçme (sollama) yasağıdır. TT-34a ve TT-34b bu yasakların bittiğini gösterir.

1. Geçmenin bir trafik işaretiyle yasaklandığı yerler
2. Görüşün yetersiz olduğu tepe üstleri ve virajlar
3. Yaya ve okul geçitlerine yaklaşırken
4. Kavşaklarda ve demiryolu geçitlerinde, buralara yaklaşırken
5. Her yönde tek şeridi olan iki yönlü yollardaki köprü ve tünellerde

İki yönlü yolda, geçme kuralının mecbur kıldığı durumlarda kısa süreli olarak hız sınırını aşan sürücüye hız cezası uygulanmaz.

Sınavda dikkat: Sollama yasağı olan yerleri "tepe, viraj, geçit, kavşak, köprü-tünel" diye ezberleyebilirsiniz.

7. Geçilen aracın sürücüsü ne yapar?

Geçilmek istenen sürücü:

• İki yönlü yolda sağ kenara yakın gider; çok şeritli veya bölünmüş yolda şeridini izler
• Hızını artırmaz
• Dar veya yoğun yolda, yavaş gittiği için kendisini geçmek isteyen araçlara sağa yanaşarak, yavaşlayarak, gerekirse durarak yol açar
• Geçiş üstünlüğü olan bir aracın işaretini alınca yol açar, gerekirse durur

Kurallara uygun geçmek isteyene yol vermemek, başka bir aracı geçmekte olan aracı geçmeye veya sola dönmeye kalkışmak yasaktır.

8. Karşılaşmalarda geçiş kolaylığı

Dar yolda TT-3 gören sürücü karşıdan gelene yol verir; B-37 gören sürücü önceliklidir.

• Karşıdan gelenin geçişi zorsa, sürücü sağa yanaşır, gerekirse durur.
• Dik yokuşta karşılaşmada geçiş zorsa inen araç yol verir: varsa sığınma cebine girer, yoksa sağa yanaşıp durur, gerekirse geri gider.
• Dar yolda işaret yoksa önce motorsuz araçlar motorlu araçlara yol verir. Motorlu araçlarda sıralama şöyledir: otomobil, minibüs, kamyonet, otobüs, kamyon, arazi taşıtı, lastik tekerlekli traktör, iş makinesi. Sonra yazılan, kendinden öncekilere yol verir.
• Eğimli yolda motoru durdurup vitesi boşa alarak inmek yasaktır. İnişler, çıkışta kullanılacak vitesle yapılmalıdır.

Sınavda dikkat: Dik yokuşta karşılaşan iki araçtan yokuş aşağı inen, yokuş yukarı çıkana yol verir.

Kısa tekrar

• Sağa dönüş: sağ şerit, dar kavis. Sola dönüş: sol şerit, geniş kavis, sağdan gelene ve karşıdan yaklaşana yol ver.
• Geçme soldan yapılır; geçilen araç iç dikiz aynasında görünene kadar sol şeritte kalınır.
• Sağdan geçmek yasaktır (sola dönmek için bekleyen araç hariç).
• Geçme yasağı: tepe, viraj, yaya-okul geçidi, kavşak, demiryolu geçidi, tek şeritli köprü ve tünel.
• Yokuşta inen, çıkana yol verir.