Trafik ve Çevre Bilgisi/Konu 03 / 12
Sürücü Belgesi Sınıfları ve Sürücü Olma Şartları
Ehliyet sınıfları, hangi sınıfın hangi aracı kullandırdığı, yaş ve deneyim şartları, aday sürücülük kuralları.
1. Sürücü olma şartları
Sürücü belgesi alacak kişide şu şartların hepsi aranır:
- Sınıfı için belirlenen yaş ve deneyim şartlarını taşımak
- En az ilkokul düzeyinde eğitim almış olmak
- Yönetmelikte belirlenen sağlık şartlarını taşımak
- Sürücü kursunda eğitimi tamamlayıp sınavları geçerek motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almış olmak
- Adli sicilinde belirli suçlardan (uyuşturucu ticareti ve kullanımı, kaçakçılık, ruhsatsız silah gibi) mahkûmiyet kaydı bulunmamak
- Aynı sınıftan başka bir sürücü belgesinin olmaması
- Daha önce geri alınmış belgesi varsa, şartlarını yerine getirip iade almış olmak
Teorik sınav MEB tarafından yazılı veya elektronik ortamda yapılır. Teorik sınavı geçen ve uygulamalı eğitimi alan aday direksiyon sınavına girer. İkisini de geçen adaya sertifika verilir.
Sınavda dikkat: Sertifika, sürücü belgesine dönüştürülmeden araç kullanma yetkisi vermez. Sertifikayla araç kullanmak cezalıdır.
2. Sürücü belgesi sınıfları
| Sınıf | Kullanılabilecek araç |
|---|---|
| M | Motorlu bisiklet (moped) |
| A1 | 125 cm³ ve 11 kW'ı geçmeyen motosikletler; 15 kW'ı geçmeyen üç tekerlekli motosikletler |
| A2 | 35 kW'ı geçmeyen motosikletler; 15 kW'ı geçmeyen üç tekerlekli motosikletler |
| A | Tüm iki tekerlekli motosikletler; 15 kW'ı geçen üç tekerlekli motosikletler |
| B1 | Dört tekerlekli motosikletler (15 kW'ı ve 400 kg'ı geçmeyen; yük taşıyanlarda 550 kg) |
| B | Otomobil ve kamyonet |
| BE | B sınıfı araca takılan, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg'ı geçmeyen römorklu birleşik araçlar |
| C1 | Azami yüklü ağırlığı 3.500-7.500 kg arasındaki kamyon ve çekiciler |
| C1E | C1 aracına 750 kg'ı geçen römork takılmış, toplam (katar) ağırlığı 12.000 kg'ı geçmeyen araçlar |
| C | Kamyon ve çekici |
| CE | C aracına 750 kg'ı geçen römork takılmış birleşik araçlar |
| D1 | Minibüs |
| D1E | Minibüse 750 kg'ı geçen römork takılmış araçlar |
| D | Minibüs ve otobüs |
| DE | Otobüse 750 kg'ı geçen römork takılmış araçlar |
| F | Lastik tekerlekli traktör |
| G | İş makineleri |
| K | Sürücü adayının eğitim ve sınavda kullandığı aday belgesi |
B sınıfı belge sahibi, ek eğitim alır veya sınavı geçerse azami yüklü ağırlığı 4.250 kg'a kadar olan birleşik araçları da kullanabilir.
Belgenin sınıfının izin vermediği bir aracı kullanmak yasaktır. Bu durumda hem sürücüye hem de aracı kullandıran araç sahibine para cezası verilir.
3. Yaş şartları
| Yaş | Sınıflar |
|---|---|
| 16 | M, A1, B1 |
| 18 | A2, B, BE, C1, C1E, F, G |
| 20 | A (üç tekerlekli ve 15 kW'ı aşan motosiklet için 21) |
| 21 | C, CE, D1, D1E |
| 24 | D, DE |
4. Deneyim şartları
| Alınacak sınıf | Önceden sahip olunması gereken |
|---|---|
| A | En az 2 yıllık A2 (24 yaşını doldurmuşsa aranmaz) |
| C1, C, D1, D | En az B |
| BE | B |
| C1E | C1 |
| CE | C |
| D1E | D1 |
| DE | D |
5. Aday sürücülük
İlk kez sürücü belgesi alanlar ve belgesi iptal edilip yeniden alanlar, belgeyi aldıkları tarihten itibaren 2 yıl boyunca aday sürücü sayılır.
Aday sürücülük süresinde şunlardan biri olursa sürücü belgesi iptal edilir:
- 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanmak (araç cinsi fark etmez)
- Toplam 75 ceza puanını aşmak
- Alkol veya ceza puanı nedeniyle belgenin geri alınması
- Aşağıdaki kurallardan herhangi birini 3 kez ihlal etmek:
- Trafik ışıklarına (kırmızı ışığa) uymamak
- Hız sınırını aşmak
- Dönüşlerde yayalara, bisikletlilere ve (sola dönerken) sağdan ve karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermemek
- Yaya ve okul geçitlerinde yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermemek
- Emniyet kemeri veya kask gibi koruyucu tertibatı kullanmamak
Belgesi iptal edilen kişi yeniden belge almak için kursa gidip sınavları tekrar geçmek zorundadır. Kursa başlamadan önce de psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçmesi gerekir.
Sınavda dikkat: Aday sürücü için ceza puanı sınırı 100 değil 75'tir. Alkol sınırı ise hangi aracı kullanırsa kullansın 0,20 promildir.
6. Sürücü belgesiyle ilgili yükümlülükler
- İkamet adresi değişikliği belgeyi veren kuruma 30 gün içinde bildirilir.
- Araç kullanırken sürücü belgesi yanınızda bulunmalı ve yetkililer istediğinde gösterilmelidir.
- Sürücü belgeleri süreli verilir. Süresi dolan belgeyle araç kullanan sürücüye para cezası verilir ve belgesi geri alınır.
Kısa tekrar
- B sınıfı: otomobil ve kamyonet, 18 yaş.
- D ve DE: 24 yaş; C, CE, D1: 21 yaş; M, A1, B1: 16 yaş.
- Aday sürücülük 2 yıl: 75 puan, 0,20 promil, belirli ihlallerden 3 kez.
- Adres değişikliği 30 gün içinde bildirilir.
Mevzuatla son karşılaştırma: 11 Kasım 2026