Trafik Adabı/Konu 03 / 03
Diğer Yol Kullanıcılarına Karşı Sorumluluklar
Yayalar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, bisiklet ve motosiklet kullanıcıları, toplu taşıma, geçiş üstünlüğü olan araçlar ve hayvanlara karşı sürücünün sorumlulukları.
Trafikte herkes aynı derecede korunaklı değildir. Otomobildeki sürücü bir kazada çelik bir gövdeyle korunurken yaya, bisikletli ve motosikletli korunmasızdır. Bu yüzden onlara korunmasız (hassas) yol kullanıcıları denir ve sürücünün onlara karşı sorumluluğu daha fazladır.
1. Yayalar
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
- Yaya geçitlerine yaklaşırken yavaşlayın, geçen veya geçmek üzere olan yayaya durarak yol verin.
- Geçitte bekleyen aracın yanından geçmeyin; önünde bir yaya olabilir.
- Dönüş yaparken karşıya geçen yayalara yol verin.
- Yağmurlu havada su birikintilerinden yavaş geçin, yayaları ıslatmayın.
- Yayayı korna ile acele ettirmeyin.
- Kaldırımı park yeri olarak kullanmayın; yayaları yola inmeye zorlamayın.
2. Çocuklar
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
- Çocuklar dikkatsiz ve ani hareket edebilir, mesafe ve hızı doğru tahmin edemez.
- Okul, park ve oyun alanı çevrelerinde hızınızı çok düşürün.
- Duran bir okul taşıtının DUR ışığı yanıyorsa durun; arkasından veya yanından çocuk çıkabilir.
- Park etmiş araçların arasından bir top çıktığını görürseniz arkasından bir çocuğun da çıkabileceğini düşünün.
- Araçta çocukları yaşına uygun çocuk koltuğunda taşıyın.
3. Yaşlılar
- Yaşlılar daha yavaş yürür, görme ve işitmeleri zayıflamış olabilir.
- Karşıya geçmeleri için yeterli zaman tanıyın, acele ettirmeyin.
4. Engelli bireyler
- Beyaz baston taşıyan, kolunda üç siyah yuvarlaklı sarı bant bulunan veya rehber köpekle yürüyen kişi görme engellidir. Yoldaysa yavaşlayın, gerekirse durun ve yardımcı olun.
- İşitme engelliler araç sesini duymayabilir.
- Engelli park yerlerine park etmeyin; rampaları ve engelli geçiş yollarını kapatmayın.
- Tekerlekli sandalye kullananlara yol verin.
5. Bisiklet ve motosiklet kullanıcıları
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
- Bisikletli ve motosikletliler aynalarda zor görülür; şerit değiştirmeden ve dönmeden önce kör noktaya bakın.
- Bisikletliyi geçerken yeterli yan mesafe bırakın.
- Araç kapısını açmadan önce arkadan bisikletli veya motosikletli gelip gelmediğini kontrol edin.
- Bisiklet yolunu ve bisiklet şeridini işgal etmeyin.
6. Toplu taşıma ve ağır araçlar
- Duraktan kalkmak için sinyal veren otobüse imkân varsa yol verin.
- Toplu taşıma duraklarına ve şeritlerine park etmeyin.
- Kamyon ve otobüslerin kör noktaları geniştir; uzun süre yanlarında gitmeyin.
- Ağır araçların fren mesafesi uzundur; önlerine ani kırmayın.
7. Geçiş üstünlüğü olan araçlar
- Ambulans, itfaiye, polis gibi araçların siren veya ışığını fark edince hemen yol açın, gerekirse durun.
- Trafik sıkıştığında emniyet şeridini ve yol ortasını boş bırakın; acil araçlar bu alanı kullanır.
- Bu araçların peşine takılarak ilerlemeye çalışmayın.
8. Hayvanlar
Tüm levhalar: Trafik levhaları sayfası
- Hayvan geçidi uyarı levhalarında yavaşlayın.
- Yoldaki sürüyü korna çalarak ürkütmeyin; yavaşça ve dikkatle geçin.
- Yaban hayvanlarının yola çıkabileceği orman yollarında gece hızınızı düşürün.
9. Kaza yerinde
- Kaza yerinde yavaşlayıp merakla bakmak trafiği tıkar ve yeni kazalara yol açar.
- Yardım edecekseniz aracınızı güvenli bir yere park edin ve uyarı önlemlerini alın.
- Kaza yerinin ve yaralıların fotoğrafını ve videosunu çekmeyin.
- Yardım ekiplerinin çalışmasını engellemeyin.
Kısa tekrar
- Yaya, bisikletli, motosikletli korunmasız yol kullanıcılarıdır; daha fazla dikkat gerekir.
- Okul taşıtının DUR ışığında dur; top çıkarsa arkasından çocuk gelebilir.
- Beyaz baston veya üç siyah yuvarlaklı sarı bant: görme engelli; yavaşla, dur, yardım et.
- Engelli park yerine park etme.
- Kapı açmadan önce arkayı kontrol et.
- Emniyet şeridini acil araçlar için boş bırak.
- Kaza yerinde merakla yavaşlama, fotoğraf çekme.
Mevzuatla son karşılaştırma: 11 Kasım 2026